Το πέρασμά σου - Κώστας Βάρναλης

Τα στιχουργικά δημιουργήματα του λαού, βρίσκονται πάντα στην πρώτη γραμμή αναζήτησης στίχων για τους συνθέτες, που "παράγουν" έτσι τα λεγόμενα «λαϊκά» τραγούδια, που υποτίθεται πως απευθύνονται στη μεγάλη μάζα των ακροατών.

Συνθέτες που «ψάχνονται» λίγο περισσότερο, ανακαλύπτουν δημιουργήματα ποιητών μας, στίχους των οποίων μελοποιούν με περισσή θα έλεγα ευθύνη, παράγοντας τα λεγόμενα «έντεχνα» τραγούδια, ανεξαρτήτως της αποδοχής του αποτελέσματος από το κοινό, που εδώ υποτίθεται πως είναι μικρότερο μεν, απαιτητικότερο δε.

[Προφανώς η συγκεκριμένη κατηγοριοποίηση θα μπορούσε να θεωρηθεί προσωπική, αφελής, διάτρητη κλπ., επειδή είναι πάρα πολλά τα τραγούδια της κάθε κατηγορίας, που έχουν αγαπηθεί από το ευρύ κοινό.]

Κάποιοι ποιητές έχουν την τιμή να είναι περισσότερα αγαπητοί σε συνθέτες αφού πολλά από τα δημιουργήματά τους έχουν μελοποιηθεί.

Ένας από τους δημοφιλείς σε συνθέτες ποιητής, είναι και ο Κώστας Βάρναλης.

Το ποίημα «Το πέρασμά σου», ανήκει στη δεύτερη περίοδο της ποιητικής δημιουργίας του Κώστα Βάρναλη και γράφτηκε γύρω στο 1922. Συμπεριλαμβάνεται στη συλλογή ποιημάτων του «Τα ποιητικά» και δημοσιεύεται για πρώτη φορά στο περιοδικό «Νουμάς», μέσα στο 1923.

Το πέρασμά σου.

Στη ζήση αυτή που τη μισούμε,
στη γης αυτή που μας μισεί,
κι όσο να πιούμε δε σε σβηούμε
πόνε πικρέ και πόνε αψύ
που μας κρατάς και σε κρατούμε

Σ' αυτήν τη μαύρη γης και ζήση,
που περπατούσαμε τυφλά
κι ανθός για μας δεν είχε ανθίσει
κι ούτε σε δέντρον αψηλά
κρυμμένο αηδόνι κελαηδήσει.

Ήρθες Εσύ μιαν άγιαν ώρα,
όραμα θείο και ξαφνικό
και γέμισε ήλιο ανθόν, οπώρα
κελαηδισμόν παθητικό
ολ' η καρδιά μας, ολ' η χώρα.

Αχ! Τόσο λίγο να βαστάξει
Τουτ' η γιορτή κ' η Πασκαλιά!.
Έφυγες κ' έχουμε ρημάξει
Ξανά και πάλι η Πασκαλιά
Γιατί έτσι λίγο να βαστάξει!

Το συγκεκριμένο ποίημα του Βάρναλη, προφανώς ερέθισε δημιουργικά αρκετούς συνθέτες μέχρι και σήμερα, αφήνοντάς μας ως παρακαταθήκη αρκετά τραγούδια βασισμένα σε αυτό.

Φυσικά, ο κάθε συνθέτης, προσλαμβάνει διαφορετικά ερεθίσματα τόσο από το σύνολο του ποιήματος όσο και από την κάθε λέξη ξεχωριστά, σε σημείο που στο τέλος προκύπτουν διαφορετικά ηχητικά αποτελέσματα, που όμως έχουν αφορμή το ίδιο κείμενο-ποίημα.

Θα μεταφέρω εδώ, αυτές τις μουσικές δημιουργίες (όσες βέβαια υπάρχουν στη δισκοθήκη μου).

Είναι τραγούδια που βασίστηκαν στον συγκεκριμένο ποιητικό λόγο του Βάρναλη, δηλαδή το ποίημα «Το πέρασμά σου».

Οι διαφορετικές αυτές εκτελέσεις, ανέρχονται στον αριθμό επτά (7), φέρνοντας το συγκεκριμένο ποίημα του Βάρναλη, στην πρώτη θέση (όσον αφορά τις διαφορετικές του μελοποιήσεις) των ποιημάτων του που μελοποιήθηκαν, που κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί πως είναι λίγα αυτά.

Δεν γνωρίζω αν υπάρχουν και επιπλέον διαφορετικές μουσικές εκτελέσεις.

Αν ναι, θα ήταν ευχής έργο να προστεθούν στην ανάρτηση.

Καλή ακρόαση.

1.       Το πέρασμά σου. Κώστας Βάρναλης.

Μουσική: -

Δίσκος: Ο Βάρναλης διαβάζει Βάρναλη. (Βινύλιο / Εταιρία: Διόνυσος / έτος: 1964)

         

[Εδώ η φωνή του ποιητή που βρίσκεται σε προχωρημένη ηλικία, καταγράφεται για πρώτη φορά. Για τα σημερινά δεδομένα μπορεί να θεωρηθεί αρκετά πομπώδης και ξεπερασμένη, είναι όμως η φωνή του ποιητή και αυτό μάλλον περισσεύει].

2.       Το πέρασμά σου. Κώστας Καράλης.

Μουσική: Γιάννης Σπανός

Δίσκος: Τρίτη Ανθολογία. (Βινύλιο / Εταιρία: Lyra / έτος: 1975)

[Πρόκειται για την περισσότερο γνωστή εκτέλεση του ποιήματος.]

3.       Το πέρασμά σου. Γιώργος Γεωργιάδης -  Ζοζιάν Γαβριηλίδου / Απαγγελία: Δημήτρης Βεάκης.

Μουσική: Γιώργος Γεωργιάδης

Δίσκος: Ανοικτή επιστολή στον ατελή κόσμο.(Βινύλιο / Εταιρία: Polydor / έτος: 1975)

[Πρόκειται για την πρώτη προσπάθεια του συνθέτη, να μελοποιήσει Βάρναλη.]

4.       Το πέρασμά σου. Αντώνης Καλογιάννης.

Μουσική: Τερψιχόρη Παπαστεφάνου

Δίσκος: Αδούλωτοι (Βινύλιο / Εταιρία: Olympic / έτος: 1975)

5.       Το πέρασμά σου. Γιάννης Φλωρινιώτης.

Μουσική: Γιώργος Γεωργιάδης

Δίσκος: Ποίηση και Μελωδία 2 (Βινύλιο / Εταιρία: CosmoPhone / έτος: 1982)

[Πρόκειται για την δεύτερη προσπάθεια του Γιώργου Γεωργιάδη, να μελοποιήσει Βάρναλη.

Στην ουσία, πρόκειται για την ίδια μελοποίηση, με ερμηνευτή τον Γιάννη Φλωρινιώτη, που πραγματικά αποτελεί έκπληξη η επιλογή του, αν και πρέπει να σημειώσουμε πως η ερμηνεία του είναι τουλάχιστον καλή].

6.       Το πέρασμά σου. Βιρουράκη Βασιλική.

Μουσική: Σωτήρης Ρεμπάπης

Δίσκος: Τα παλληκάρια (Κασσέτα / Εταιρία: Ανεξάρτητη παραγωγή / έτος: 1986)

7.       Το πέρασμά σου. Χειμερινοί Κολυμβητές.

Μουσική: Αργύρης Μπακιρτζής

Δίσκος: Το πέρασμά σου (CD / Εταιρία: Lyra / έτος: 2007)

Σ’ έχω κάνει Θεό.

Κάποια στιγμή στο παρελθόν, επαληθεύθηκε -για άλλη μια φορά- το ρητό που λέει πως «ψάχνοντας, βρίσκεις διαμάντια» ακόμα και εκεί που δεν θα το περίμενες ποτέ.

Ψάχνοντας γενικώς στο facebook, έπεσα σε μια ανάρτηση η οποία είχε και ένα επισυναπτόμενο βίντεο, ενώ το συνοδευτικό κείμενο έλεγε:

«Για τους λάτρεις της όπερας. Η υψίφωνος Ειρήνη Καραγιάννη, στο διάσημο δημιούργημα του Πάνος Καπίρης. Ποιητικό κείμενο απ' τον Φώντα Θεοδώρου»

Περίεργος το όντι, μπήκα να δω και έμεινα στήλη άλατος, με αυτό που είδα και άκουσα!

Εκ των υστέρων διαπίστωσα πως το συγκεκριμένο βίντεο δημιουργήθηκε για τις ανάγκες της ταινίας "Ιλουστρασιόν" του 2006 (την οποία -ζητώ ταπεινά συγνώμη- αλλά δε έχω δει).
Δε γνωρίζω τους λόγους που οδήγησαν σκηνοθέτες, παραγωγούς και άλλους υπεύθυνους, στη δημιουργία του συγκεκριμένου πονήματος, εγώ όμως οφείλω να μεταφέρω δημόσια τα συγχαρητήριά μου -έστω και με μεγάλη καθυστέρηση, έστω και αν δεν τους γνωρίζω-.
Πήραν ένα τραγούδι που έχει τη δική του πορεία, τη δική του ιστορία και το μεταμόρφωσαν στην κυριολεξία.
Εύγε.

Καλή σας ακρόαση!

[Στην ταινία, η τραγουδίστρια είναι η ηθοποιός Ευτυχία Φαναριώτη ενώ η φωνή ανήκει στην Ειρήνη Καραγιάννη  που εδώ πραγματικά ερμηνεύει εξαιρετικά, την συγκεκριμένη διασκευή, με τη συνοδεία της Συμφωνικής Ορχήστρας του Δήμου Αθηναίων !]

Εδώ η πρώτη εκτέλεση από την Κατερίνα Στανίση, για να μην ξεχνιόμαστε. [Άλλαξε η ζωή μου - 1999]

Κι εδώ μια πιο … ροκ εκδοχή (με πολύ καλή τεχνική επεξεργασία του βίντεο της ταινίας).